De gentle leader als moordwapen

Judith Westra en Rob Schellevis

We zien ze steeds vaker op het trainingsveld, maar ook gewoon tijdens het wandelen op straat. Honden met een gentle leader of halti om hun neus. Sommige nietsvermoedende voorbijgangers denken dat het een muilkorf is en dat de betreffende hond gevaarlijk is. Dit laatste is niet het geval. Wel kan de betreffende baas een gevaar zijn voor de hond!

Wat is de gentle leader?

De gentle leader is een soort van halster voor de hond. De band die om de neus van de hond gaat, kan echter worden aangetrokken. Hierdoor ervaart de hond het alsof hij over zijn neus wordt gebeten. De gentle leader is dan ook een hulpmiddel, net als de slipketting die dan weer het bijten in de nek nabootst. Toch is er een belangrijk verschil met de slipketting. Bij de slipketting geeft de baas een hardere of zachtere ruk aan de ketting waardoor deze sluit om de hals van de hond. Bij de gentle leader is het de bedoeling dat de hond zichzelf corrigeert! Wanneer de hond te hard trekt, sluit de band om de neus strakker aan en corrigeert de hond dus zichzelf. Dit zichzelf corrigeren is cruciaal! Nog té vaak zien we namelijk mensen lopen die de hond corrigeren als hij een gentle leader om heeft. Ze geven net als bij de slipketting een ruk aan de lijn…
Dit is echter levensgevaarlijk! De hond kan op deze manier zeer makkelijk zijn nek breken, een hernia oplopen, of ander blijvend letsel krijgen!

Hoe werkt de gentle leader?

Allereerst wil ik benadrukken dat u nooit zonder overleg met uw instructeur of iemand die deskundig is in het gebruik van de gentle leader, een dergelijk hulpmiddel moet gaan gebruiken! Daarnaast staat voorop dat het een hulpmiddel is, net als bijvoorbeeld de slipketting. Voor hulpmiddelen geldt, dat je ze tijdelijk gebruikt om een hond bepaald gedrag aan te leren en dat je vervolgens zónder deze hulpmiddelen kunt! De gentle leader is dan ook geen oplossing voor problemen, maar het kan u wel helpen bij sommige problemen. Hiervoor geldt dan dus dat u het hulpmiddel op een correcte manier dient te gebruiken.

Allereerst moet u er minsten één tot drie weken voor uittrekken om de gentle leader aan te leren. De hond moet het dragen van de gentle leader namelijk op zich niet als vervelend ervaren. Honden die de gentle leader niet goed hebben aangeleerd gaan vaak met hun kop schuren, proberen hem met hun poten af te krijgen enzovoort. U went de hond er daarom aan dat er iets over zijn neus komt te liggen en dat dit prettig is. Dit kunt u doen door enkel het neusdeel van de gentle leader (op de grootste stand) vast te houden voor de neus van de hond. In uw andere hand houdt u iets lekkers, bijvoorbeeld worst. Nu laat u de hond zelf de worst pakken, waarbij hij met zijn neus door de opening van de neusband van de gentle leader moet komen. Dit oefent u een aantal keer. Vervolgens laat u de neusband een aantal keer kort losjes op de neusrug van de hond rusten voor u hem beloont. U begrijpt het, dit breidt u héél langzaam uit! Ga niet te snel, want als de hond er een hekel aan krijgt, kunt u de gentle leader nooit echt goed als correctiemiddel gebruiken! Uiteindelijk accepteert de hond minstens één tot drie weken later de gehele gentle leader om zijn kop en associeert de hond deze met leuke en lekkere dingen. Doe ook leuke dingen met de hond wanneer hij de gentle leader eenmaal helemaal om heeft zonder zelf nog aan de gentle leader te komen. Ga bijvoorbeeld spelen met de hond… Zorg bovendien dat de gentle leader of halti goed passend op de hond is gemaakt. Met name halti's zijn moeilijker in te stellen dan gentle leaders.

Hoe corrigeren honden elkaar?

Om te begrijpen hoe onze hulpmiddelen inwerken op de hond is het wel aardig om iets te weten over hoe honden elkaar onderling corrigeren. Honden hebben diverse mogelijkheden om elkaar te corrigeren. Daarbij weet u waarschijnlijk dat alleen een ranghogere een ranglagere mag corrigeren. De belangrijkste twee vormen van corrigeren zijn grommen en bijten. Binnen elk van deze vormen zijn er weer verschillende gradaties aan te brengen. Zo kan een hond zachtjes grommen, tot een hele zware, diepe brom, waarbij de lippen worden opgetrokken. Maar ook het bijten gebeurt van zacht tot harder, door de kracht op de kaken langzaam op te voeren. Honden bijten elkaar ook op verschillende plekken! De meest gebruikelijke plek om een andere hond middels bijten een correctie te geven is in de nek. Om deze correctie na te bootsen hebben we als mensen dus de slipketting (en allerlei nare prikbanden) uitgevonden. Eigenlijk de zwaarste correctie die een hond een andere hond kan geven, is door hem over de neus te bijten. Deze correctie bootsen we als mensen dus na middels de gentle leader. Zo 'gentle' (= 'aardig' in het Engels!) is dit hulpmiddel dus niet! Eigenlijk krijgt de hond via dit hulpmiddel de zwaarst mogelijke correctie! Wel is het hulpmiddel makkelijk te gebruiken, omdat je als mens / baas geen kracht hoeft te zetten, gezien de hond zichzelf corrigeert…

Ik zou dit willen zien als valkuil, want hierdoor lijkt het alsof de gentle leader hondvriendelijk is. Dit is absoluut niet het geval! Zoals gezegd moet u de gentle leader daarom alleen gebruiken in overleg met uw instructeur en ook alleen als tijdelijk hulpmiddel. Ondertussen kunt u namelijk werken aan het contact met uw hond. U kunt bijvoorbeeld aandacht van de hond voor u extra gaan belonen, waardoor de hond meer op u gaat letten en daardoor weer makkelijker te begeleiden is. Bent u snel geneigd tóch een ruk(je) aan de lijn te geven, gebruik dan géén gentle leader, maar leer liever van uw instructeur hoe u de slipketting effectief en op een juiste manier kunt gebruiken (want ook hiervoor geldt dat hij binnen enkele correcties verbetering moet laten zien, anders wordt hij niet goed gebruikt!).

Laat in elk geval NOOIT kinderen met een gentle leader (of slipketting) lopen. Laat ze zelfs liever nooit alleen met de hond lopen! Zoals gezegd geven deze hulpmiddelen correcties aan de hond en om een correctie te mogen geven moet je hoger in rang zijn dan de hond. Kinderen kunnen dit fysiek nooit waarmaken. Kinderen zijn per definitie afhankelijk van u, in de omgang met de hond!

Hopelijk traint u met veel plezier met uw hond en heeft u deze vervelende hulpmiddelen niet nodig. Mocht u toch een hulpmiddel nodig hebben, overleg dit dan met uw instructeur. Bedenk dat het hulpmiddelen zijn en geen einddoelen of oplossingen! Veel plezier met uw hond!